Chuyển đến nội dung chính

Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố".

     Định viết lâu rồi những giờ mới có thời gian viết. Có vài thứ vẫn hiểu mơ hồ, có vài thứ vẫn hoài nghi, có những thứ ở trong đầu nhưng không biết viết ra thế nào, và cũng có nhiều thứ ai cũng biết, nhưng kệ viết được bao nhiêu hay bấy nhiêu. Trước tiên là để cho mình ghi nhớ, sau nếu bạn nào có thể tìm được điều gì hay ho thì mình rất vui Hi vọng các bạn quan tâm đọc và chia sẻ quan điểm

1.  Định hướng cho đồ án:

     Trước khi vẽ ra những phác thảo đầu tiên, dù là một sơ đồ công năng, mặt bằng,…việc có một ý tưởng định hướng là cần thiết và quan trọng. Một định hướng thật súc tích, đơn giản nhưng rõ ràng và hợp lí sẽ là cơ sở cho nhiều khai triển khác nhau. MỘT Ý TƯỞNG VÀ RẤT NHIỀU KHAI TRIỂN sẽ tốt hơn là mò mẫm mà không có định hướng rõ ràng. 




Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* 2 không gian kết nối với nhau được phân định bằng đường giao thông “ảo”, sự tương tác qua lại giữa 2 không gian để không có cảm giác bị chia cắt


2.    Tham khảo tài liệu, “bắt chước” vs “sao chép”

     Với mỗi giai đoạn của đồ án, việc tham khảo sẽ khác nhau. Trong những bước đầu, nếu bế tắc trong việc tìm ý tưởng, trong phương pháp tiếp cận, thì nên tìm và phân tích một công trình của kts để thấy cách họ đặt vấn đề, giải quyết, phát triển đến khi hoàn chỉnh như thế nào. Không chỉ là đọc và xem, hãy vẽ lại những mặt bằng, mặt cắt của công trình (vẽ theo cách hiểu, có thể dưới dạng giản đồ), thậm chí là làm mô hình. Tìm những mọi nguồn phân tích về công trình để có thể hiểu nó rõ hơn. Rất nhiều điều có thể học được: từ cách xử lí công năng, sắp xếp bố cục đến không gian, ánh sáng, nội thất, vật liệu…. .

Ở đây cần phân biệt giữa BẮT CHƯỚC (imitate) và SAO CHÉP (copy). Nói một cách nôm na, sao chép là chép mà không cần hiểu, thấy người ta làm đẹp, hay thì bê vào; bắt chước cũng là “chép”, nhưng chép có chọn lọc, có nhận thức.
BẮT CHƯỚC là chuyện mà bao đời nay các thế hệ kiến trúc sư đều làm, vì không có sự sáng tạo nào mà không dựa trên những nền tảng của người đi trước. Nhất là đối với sinh viên, việc học tập những cái hay, vận dụng để có thể hiểu và nắm bắt được nó là điều nên làm. Nhưng vấn đề là bắt chước như thế nào. Không thể bưng một thứ nào đấy từ đồ án người ta vào đồ án của mình trong hiểu không thật sự hiểu về nó. Cái nên copy chính là TƯ DUY, LÝ LUẬN ẩn chứa trong thiết kế đó chứ không phải là HÌNH THỨC của nó. 




Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* Villa Santillana – Henri Ciriani - bạn nào chưa đọc bài phân tích thì tìm trong đống album

3.    Hình thức trong kiến trúc:
     Với sự phát triển của công nghệ ngày nay, con người có thể tạo ra kiến trúc với bất cứ những hình khối, đường nét nào. Thẩm mĩ về cái đẹp cũng thay đổi, đã qua cái thời của archi moderne với những hình kỉ hà, đường thẳng, những góc vuông thống trị kiến trúc. Nhiều kiến trúc sư bây giờ nổi tiếng với những đường nét mềm mại, những góc cạnh mới lạ như Zaha Hadid, H&M, Gehry. Thế nhưng thầy tôi lại khuyến khích sinh viên làm việc với những đường thẳng, những góc vuông, mọi sáng tạo khác có thể được cho phép nếu bảo vệ được lí do tồn tại của nó. Nghe có vẻ hà khắc, nhưng theo tôi điều đó hoàn toàn hợp lí trong việc HỌC kiến trúc.

     Lấy một ví dụ nhỏ, một designer nội thất thiết kế một chiếc ghế con để ngồi, nếu chiếc ghế không đảm bảo được những tiêu chuẩn cơ bản của nó để người ta có thể ngồi thoải mái thì việc đưa những trang trí cầu kì, đường nét mềm mại, hình thù độc đáo cũng không thể đưa nó thoát khỏi hình ảnh một tác phẩm điêu khắc để trở thành một cái ghế được.

     Không gian cũng giống như vậy, người ta cần phải làm nó đẹp trong tư duy, trong vẻ đẹp tối giản nhất. Những trang trí về màu sắc, vật liệu, những biến đổi về đường nét để trở nên hấp dẫn, bắt mắt là cần thiết, nhưng nó đến sau. Đối với những chưa có những tư duy, cách nhìn tốt về không gian, ý thức về những gì họ vẽ ra, thì việc sa đà vào hình thức cũng giống như câu chuyện chiếc ghế vậy.



Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* Klein Bottle House- architect: McBride Charles Ryan


4.    Ngôi nhà đẹp, trước tiên mỗi không gian sống phải đẹp:

     Trong đồ án của tôi, giáo viên bắt đầu bằng bài tập thiết kế một nhà tắm LÝ TƯỞNG, một bài tập về không gian, ánh sáng, nội thất trong sự tương quan với công năng. Khi đã có một cái nhìn về chất lượng của mỗi không gian sống, công việc tiếp theo chính là lắp ghép và kết nối những không gian này lại (tất nhiên là phải sửa đổi nhiều để cho phù hợp)

     Có lúc tôi tự hỏi, tại sao không phải là binh từ lớn đến nhỏ như người ta vẫn hay làm: từ phân tích khu đất, đến hình khối đặc rỗng, thông tầng, lấy sáng này nọ, đến chia không gian thành từng phần, từng phòng rồi sau đó là vẽ nội thất. Sau đó tôi mới nghiệm ra rằng: đồ án học và việc làm thực tế là khác nhau. Đối với sinh viên, cái cần học tạo ra không gian với giả thiết mọi phương diện lí tưởng, không bị ràng buộc bởi những yếu tố bên ngoài như ngoại cảnh, hạn chế diện tích, điều kiện khí hậu, bla bla. Khi đã có NHẬN THỨC VỀ SỰ LÝ TƯỞNG rồi thì khi áp đặt các yếu tố khác, sv mới có thể tạo ra được không gian lí tưởng nhất có thể. 




Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* Moriyama House- Ryue Nishizawa
Nhà vệ sinh ngập tràn ánh sang

5.    Phân chia và kết nối không gian:

     Nói đến phân chia không gian, chúng ta thường nghĩ đến những bức tường. Ở đây, phân chia được hiểu theo cách cụ thể. Thực tế, có nhiều cách phân chia không gian
- sự thay đổi độ cao sàn, độ cao trần, một khoảng dịch của tường.
- sự thay đổi về ánh sáng
- sự thay đổi về chất liệu
- nội thất, tường lửng
- luồng di chuyển giữa hai không gian.
-không gian đệm

     Đây là những cách phân chia không rạch ròi, không như những bức tường tách biệt 2 không gian độc lập, thế nên tùy theo trường hợp mà áp dụng, nó có thể giúp việc phân chia những không gian theo công năng mà vẫn đảm bảo sự liền mạch. 


Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
*Stacking Green- Vo Trong Nghia
Ngăn cách giữa phòng tắm và phòng ngủ bằng một giếng thông sang

6.    Tường trong mối liên hệ với không gian :

     “Đối với kiến trúc sư, một bức tường tồn tại ở đó không phải là vì nó giúp chịu lực trong kết cấu. Nếu nó không có ý nghĩa về mặt không gian, hãy vứt nó đi và thay bằng cột chịu lực” Một ví dụ như thế để cho thấy rằng, kts không thể viện những cớ về kết cấu để che đi sự vô tâm trong việc vẽ những bức tường; chiều cao, bề dày, khoảng mở trên, mở dưới,…tất cả đều nên có lí do tồn tại của nó.

 Nếu xét tường như một yếu tố phân chia, có thể phân loại nó như sau:
+ tường 2/3 (tường lửng thấp hơn trần) thường tương ứng với chiều cao con người,
+ tường 1/3 tương ứng với những vật dụng như bàn, giường, lan can…không thể bước qua được nhưng nhìn dễ dàng qua được
+ tường 3/3 tương ứng với chiều cao 1 tầng (chạm đến trần nhà)
Mỗi loại sẽ có những tác động khác nhau đến không gian. Loại tường 2/3 thường được sử dụng để phân chia không gian mà vẫn tạo sự liên kết, tạo chiều sâu cho không gian.




Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* House 13 martaban, ONG& ONG
trong 2 phòng ngủ ở tầng 1,2 có thể thấy kts thiết kế rất thông minh để tạo cách liên hệ giữa phòng ngủ và các không gian khác
- ở tầng 2 sử dụng tường ngăn cách như tường 2/3 (không vượt tới trần, vừa để lấy sáng, vừa tạo sự liên hệ giữa phòng ngủ và không gian phía sau, khiến không gian có chiều sâu hơn
- ở tầng 1, sử dụng không gian đệm trước khi vào giường ngủ, không gian này mở ra phía sau (không có cửa ngăn cách), vừa riêng vừa chung, để tạo một khoảng cách và giữ sự riêng tư cho chỗ ngủ
- 2 phòng ngủ sử dụng thông tầng, nhìn có vẻ bất thường nhưng vẫn được tính toán để đảm bảo sự riêng tư cần thiết


7.    Phối cảnh và đường chân trời:

     Phối cảnh là một công cụ hiệu quả trong việc hình dung không gian. Phối cảnh một điểm tụ thường được sử dụng vì nó đơn giản, dễ dựng theo tỉ lệ và cho một cái nhìn tương đối đầy đủ về các yếu tố trong không gian. Đôi khi chúng ta hay sử dụng phối cảnh chim bay hay axonometry để cho một hình dung tổng thể về hình khối. Chúng rất hữu dụng, nhưng đó chỉ là một công cụ để biểu diễn, để thể hiện. Trong việc binh không gian, những phối cảnh theo tương ứng với góc nhìn thật ( có nghĩa là đường chân trời trong phối cảnh tương ứng với tầm mắt của con người) mới thực sự quan trọng. Góc nhìn này cho ta cảm nhận thực tế về các diện, mặt đứng, mặt ngang, đặc rỗng, những khoảng mở đóng khung cảnh bên ngoài trong sự tương quan với đường chân trời. 




Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* phối cảnh vẽ tay của Henri Ciriani- Villa Santillana

8.    Nội thất trong cách nhìn của kiến trúc sư:

     Khác với designer, kts không phải là người thiết kế trang trí nội thất, càng không phải là nhân viên tiếp thị cho một hãng kinh doanh đồ gia dụng. Đối với kts, một bộ salon bằng gỗ chạm trổ và một bộ salon bọc nệm đóng vai trò như nhau trong không gian. Cái được quan tâm chính là hình dáng, kích thước và vị trí của nó. Nội thất nên được xem là một thành phần cấu tạo nên không gian thay vì trang trí cho không gian: một chiếc tủ đặt sát tường sẽ góp phần tạo cảm giác về bề dày cho bức tường, một chiếc kệ sách ngăn giữa phòng khách và phòng bếp sẽ tạo nên phân chia không gian, một mảng bê tông liên tục gấp nếp chạy dọc theo tường, lúc hạ xuống để thành băng ghế, lúc nâng lên để thành bếp rồi gập nằm dọc để thành một kệ đồ,…. tạo sự dẫn dắt trong không gian,…

     Có thể phân loại nội thất thành loại di chuyển được (mobile) và loại không di chuyển được (immobile). Những nội thất mà chúng ta đặt vào sau khi ngôi nhà xây xong là loại di chuyển được, có thể sẽ bị thay đổi tùy vào chủ nhà, còn khi nó là một phần của sàn, tường, hay trần, nó cố định không thay đổi được, nó sẽ không chỉ mang ý nghĩa về sử dụng và còn góp phần vào định hình không gian, lúc này, nó được coi như những “bức tường”

Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* Kts Louis Kahn- Fisher house
Một băng ghế được hình thành từ façade
9.    Ánh sáng

     Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong không gian sống, không những là những không gian chung mở như phòng khách, nhà bếp, ngay cả những không gian riêng tư như phòng ngủ, nhà tắm, wc cũng cần ánh sáng tự nhiên. Ngoài lấy sáng từ mặt đứng, những giải pháp thông tầng và tường dẫn sáng (phản xạ ánh sáng) sẽ giúp đưa ánh sáng tự nhiên vào sâu trong những không gian giữa ngôi nhà. Tùy vào chức năng không gian mà sẽ có những yêu cầu về chất lượng ánh sáng khác nhau. Nhưng nhìn chung, ánh sáng khuếch tán được đánh giá cao hơn ánh sáng trực tiếp vì nó tránh được bức xạ mặt trời trực tiếp và tạo nên không gian sáng đồng nhất hơn. 




Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
*Y house – ONG&ONG
bức tường dẫn ánh sáng vào nhà vệ sinh, dù với diện tích nhỏ nhưng không gian vẫn rất thoáng đãng
10. Cầu thang, hành lang

     Cầu thang, hành lang là những thành phần kết nối các không gian lại với nhau. Nhưng kết nối ở đây chỉ mang ý nghĩa về di chuyển. Những không gian này thực tế tạo nên những ngăn cách. Những hành lang hẹp, những lõi cầu thang tách biệt khi chỉ đóng vai trò cho việc di chuyển vô hình chung biến thành những không gian “chết” vì ở đó không có sự giao tiếp, sự trao đổi giữa con người với nhau. Thế nên khi thiết kế, những thành phần giao thông nên tránh bị cô lập, hoặc được mở và kết nối sang những không gian sống, hoặc tự nó biến thành một không gian có hoạt động,…

Một vài chia sẽ với thiết kế kiến trúc "nhà phố"
* Ray and Dagmar Dolby Regeneration Medicine Building
Cầu thang được mở ra những không gian khác

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Giải pháp trông cây xanh chống nắng cho nhà phố

Sài Gòn đang ở cao điểm của đợt nắng nóng mùa hè. Ánh nắng mặt trời chói chang cùng với nhiệt độ tăng cao kỷ lục.

 Hầu hết các công trình kiến trúc chọn giải pháp điều hòa không khí để giảm thiểu cái khó chịu của tiết trời mùa hè. Tuy nhiên bên cạnh đó, có một giải pháp mà mình cho là khá hay đó là trồng cây xanh để chống nắng cho ngôi nhà.

Cây xanh ở đây hẳn nhiên là cây dây leo rồi, với đặc tính là không chiếm nhiều diện tích trồng, lại có khả năng leo cao đến tầng mái và độ che phủ khá tốt. Một số người lại thích những bông hoa nhỏ xinh cùng với mùi hương dịu nhẹ rất quyến rũ của chúng



Những hình ảnh thú vị về con Dê

   Những điều thú vị về con Dê thì có lẽ hầu như ai cũng đã biết qua rồi như sự độc lập, tính cầu tiến, sự hiếu kỳ, nhận thức sâu sắc,...

Trong văn hóa phương Đông, dê nằm trong 12 con giáp, đại diện cho địa chi Mùi và nằm trong lục súc: ngựa, trâu/bò, dê, chó, lợn và gà. Trong văn hóa phương Tây, dê nằm trong 12 cung Hoàng đạo, biểu tượng cho cung Ma Kết. Ngoài ra, loài động vật này còn xuất hiện trong thần thoại Hy Lạp và Ki tô giáo.

  Ở bài đăng này mình cũng không đi vào phân tích những đăc tính ấy của loài Dê nữa mà chỉ post các hình ảnh thú vị mà thôi, và cũng qua đó các bạn cũng phần nào cảm nhận và hình dung được các khả năng rất là đặc biệt của chúng























   Những người cầm tinh con Dê cũng có những phẩm chất khá đặc biệt như họ

Nhà Bình_ Các phác thảo mặt đứng và mặt cắt.

Các mặt bằng đã giải quyết tương đối ổn thỏa các yêu cầu về công năng đặt ra. Các bạn có thể tìm hiểu thêm ở các bài post lần trước của mình với bản tiếng Việt và bản tiếng Anh. Lần này mình sẽ đề cập đến các mặt đứng hình chiếu của ngôi nhà, bao gồm mặt đứng chính của ngôi nhà,mặt đứng trang trí cổng vào và 05 mặt cắt tại các vị trí khác nhau.
  Có bạn nào hỏi là tại sao có tới năm mặt cắt không nhỉ? Có phải là càng nhiều thì càng tốt không vậy? Thực ra thì lý do chỉ đơn giản là để mình hình dung và kiểm soát tốt các không gian nội thất bên trong công trình để xem rằng việc bố trí như vậy đã hợp lý hay chưa, có chỗ nào cần phải chỉnh sữa hay không, để các bản vẽ ngày một hoàn thiện hơn mà thôi.









  Trong rất nhiều hồ sơ và bản vẽ kiến trúc thì mặt cắt thường xem là thành phần phụ, ít quan trọng nên thường để ở cuối hồ sơ hoặc các vị trí không thật sự nổi bật. Tuy nhiên mình nghĩ rằng mặt cắt cũng là một trong các bản vẽ quan trọng để cho một bộ hồ sơ kiến trúc được đầy đủ, hoàn chỉnh v…